Tiểu đường hiếm khi gây tử vong trực tiếp, nhưng những thói quen sinh hoạt sai lầm lại âm thầm đẩy người bệnh vào biến chứng nguy hiểm. Nhiều người vẫn duy trì các việc tưởng như vô hại, trong khi đây chính là nguyên nhân khiến đường huyết mất kiểm soát và rút ngắn tuổi thọ.
Tiểu đường đang dần trở thành một trong những vấn đề sức khỏe đáng lo ngại của xã hội hiện đại. Cùng với lối sống ít vận động, ăn uống thiếu kiểm soát và áp lực kéo dài, số người mắc bệnh ngày một gia tăng, không còn giới hạn ở người cao tuổi. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi biến chứng đã xuất hiện, khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn rất nhiều.
Thực tế cho thấy, bản thân tiểu đường không “giết người” nhanh chóng. Điều nguy hiểm nằm ở những thói quen sinh hoạt sai lầm, lặp đi lặp lại mỗi ngày, khiến đường huyết dao động mạnh và làm tổn thương mạch máu một cách âm thầm. Theo các bác sĩ, có những việc tưởng chừng vô hại, nhưng với người tiểu đường, mức độ nguy hiểm còn lớn hơn cả việc ngồi yên không làm gì.
Bỏ qua việc theo dõi đường huyết định kỳ
Không ít người mắc tiểu đường chỉ đo đường huyết khi cảm thấy mệt hoặc có biểu hiện bất thường. Trong khi đó, đường huyết có thể tăng cao hoặc hạ thấp đột ngột mà cơ thể chưa kịp phát tín hiệu rõ ràng. Những dao động này, nếu kéo dài, sẽ gây tổn thương mạch máu, làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy thận.
Việc không theo dõi đường huyết thường xuyên khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt hoặc thuốc men. Lâu dần, đường huyết vượt khỏi tầm kiểm soát mà bản thân người bệnh không hề hay biết, cho đến khi biến chứng xuất hiện rõ ràng.
Ăn uống thả cửa, đặc biệt là đồ ngọt và tinh bột tinh chế
Chế độ ăn đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát tiểu đường. Tuy nhiên, nhiều người vẫn duy trì thói quen ăn nhiều đồ ngọt, thực phẩm chiên rán hoặc tinh bột tinh chế như cơm trắng, bánh mì trắng, bánh ngọt. Những thực phẩm này khiến đường huyết tăng nhanh sau bữa ăn và khó hạ xuống mức ổn định.
Không ít người cho rằng “ăn một chút cũng không sao”, nhưng chính sự dễ dãi kéo dài lại khiến bệnh tiến triển nhanh hơn. Khi đường huyết thường xuyên tăng cao, hệ mạch máu và các cơ quan nội tạng phải chịu áp lực lớn, làm gia tăng nguy cơ biến chứng tim mạch và rối loạn mỡ máu.
Để cơ thể bất động quá lâu, ngồi nhiều – ít vận động
Ít vận động là một trong những “kẻ thù thầm lặng” của người tiểu đường. Việc ngồi quá lâu khiến cơ thể sử dụng glucose kém hiệu quả hơn, làm tăng đề kháng insulin và khiến việc kiểm soát đường huyết trở nên khó khăn.
Lối sống ít vận động không chỉ làm tăng cân mà còn thúc đẩy các vấn đề đi kèm như cao huyết áp, rối loạn mỡ máu. Ngược lại, chỉ cần duy trì vận động vừa phải mỗi ngày, cơ thể đã có thể cải thiện khả năng sử dụng glucose, góp phần ổn định đường huyết và bảo vệ tim mạch.
Những thói quen sinh hoạt quen thuộc như ăn uống thiếu kiểm soát, ít vận động đang âm thầm làm bệnh tiểu đường tiến triển nặng hơn.
Xem nhẹ các dấu hiệu biến chứng sớm
Tiểu đường gây tổn thương mạch máu và thần kinh một cách chậm rãi nhưng bền bỉ. Những dấu hiệu như tê bì tay chân, mờ mắt, tiểu đêm nhiều, mệt mỏi kéo dài thường bị bỏ qua vì nghĩ rằng chưa nghiêm trọng.
Chính sự chủ quan này khiến nhiều người chỉ đi khám khi biến chứng đã tiến triển nặng, từ suy thận, tổn thương võng mạc đến bệnh lý thần kinh mạn tính. Khi đó, việc điều trị không chỉ tốn kém mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.
Duy trì thói quen hút thuốc, uống rượu bia
Thuốc lá và rượu bia gây tổn thương lớp nội mạc mạch máu, làm tăng độ quánh của máu và thúc đẩy xơ vữa động mạch. Với người tiểu đường, hệ mạch vốn đã nhạy cảm, những thói quen này càng khiến biến chứng tim mạch và đột quỵ xuất hiện sớm hơn.
Việc không từ bỏ thuốc lá, không kiểm soát rượu bia đồng nghĩa với việc tự đẩy cơ thể vào vòng xoáy biến chứng nguy hiểm, ngay cả khi đường huyết được kiểm soát bằng thuốc.
Kết bài
Kiểm soát tiểu đường không phải là nỗ lực trong vài tuần hay vài tháng, mà là hành trình lâu dài gắn liền với lối sống hằng ngày. Thà lựa chọn sinh hoạt chậm lại, ăn uống điều độ, vận động đều đặn còn hơn duy trì những thói quen tưởng như vô hại nhưng âm thầm đẩy đường huyết vượt khỏi tầm kiểm soát. Khi người bệnh chủ động thay đổi, tiểu đường mới không còn là mối đe dọa lặng lẽ đối với sức khỏe và tuổi thọ.