– Không chạy bộ mỗi ngày hay tập gym cường độ cao, người Nhật vẫn sở hữu tuổi thọ thuộc nhóm cao nhất toàn cầu. Bí quyết không nằm ở phòng tập, mà đến từ lối sống chậm rãi, cách ăn uống điều độ và những thói quen nhỏ được duy trì suốt nhiều thập kỷ.
Tuổi thọ cao không đến từ phòng gym
Theo các thống kê dân số, tuổi thọ trung bình của người Nhật luôn ở mức rất cao so với phần còn lại của thế giới. Phụ nữ thường chạm ngưỡng gần 90 tuổi, trong khi nam giới vượt mốc 80. Điều đáng chú ý là thói quen tập luyện cường độ cao không hề phổ biến trong cộng đồng.
Ở Nhật, việc chạy bộ, nâng tạ hay tham gia các lớp thể dục theo lịch cố định chỉ phổ biến trong một bộ phận nhỏ. Phần đông người dân, đặc biệt là người trung niên và cao tuổi, không coi thể dục là một “nhiệm vụ” cần hoàn thành mỗi ngày. Tuy nhiên, họ cũng không sống tĩnh tại.
Thay vào đó là một kiểu vận động khác, nhẹ nhàng và gần như vô thức. Đi bộ đến ga tàu, đứng chờ tàu điện, leo cầu thang, đạp xe ra cửa hàng tiện lợi hay cúi người làm vườn trước nhà – những chuyển động nhỏ này diễn ra liên tục trong suốt ngày dài. Chúng không khiến cơ thể mệt mỏi, nhưng đủ để duy trì trao đổi chất ổn định, giữ cho khớp xương linh hoạt và hệ tim mạch hoạt động đều đặn.
Chính sự vận động “không cố gắng” ấy giúp người Nhật duy trì sức khỏe lâu dài mà không tạo áp lực lên cơ thể, đặc biệt là khi tuổi đã cao.
Vận động tự nhiên mỗi ngày giúp người Nhật duy trì sức khỏe mà không cần tập luyện cường độ cao.
Ít béo phì không phải vì ăn kiêng, mà vì ăn đúng
Một trong những điều khiến thế giới ngạc nhiên là tỷ lệ béo phì ở Nhật Bản luôn thuộc nhóm thấp nhất toàn cầu. Điều này không xuất phát từ các trào lưu ăn kiêng hà khắc, mà từ nền tảng văn hóa ẩm thực đã hình thành từ rất sớm.
Bữa ăn truyền thống của người Nhật thường nhỏ, đa dạng và cân bằng. Khẩu phần không lớn, nhưng đủ các nhóm chất cần thiết. Cách ăn này giúp cơ thể không rơi vào trạng thái dư thừa năng lượng kéo dài – nguyên nhân sâu xa của nhiều bệnh mạn tính.
Đáng chú ý, người Nhật có thói quen ăn đến khi vừa đủ, thay vì ăn đến lúc no căng. Quan niệm “ăn vừa đủ để sống lâu” đã ăn sâu vào đời sống, từ bữa cơm gia đình đến các bữa ăn ngoài hàng quán. Khi dạ dày không bị quá tải, hệ tiêu hóa hoạt động nhẹ nhàng hơn, đường huyết ổn định hơn và quá trình lão hóa cũng diễn ra chậm hơn.
Không chỉ vậy, họ ưu tiên các thực phẩm tự nhiên, ít qua chế biến cầu kỳ. Cá, rong biển, đậu nành, rau theo mùa xuất hiện thường xuyên, trong khi thịt đỏ và đồ ăn nhiều dầu mỡ không chiếm vị trí trung tâm. Cách lựa chọn thực phẩm này giúp giảm gánh nặng viêm trong cơ thể, bảo vệ tim mạch và duy trì chức năng não bộ lâu dài.
Ăn uống điều độ, cân bằng là một trong những bí quyết quan trọng giúp người Nhật sống thọ.
Nhịp sống chậm và kỷ luật tạo nên sức khỏe bền vững
Một yếu tố quan trọng khác thường bị bỏ qua khi nói về tuổi thọ của người Nhật là nhịp sống. Dù xã hội hiện đại và áp lực công việc không nhỏ, người Nhật vẫn duy trì được sự trật tự và đều đặn trong sinh hoạt hàng ngày.
Giờ giấc ăn uống, ngủ nghỉ tương đối ổn định. Việc thức khuya kéo dài không được xem là bình thường, đặc biệt ở người lớn tuổi. Khi đồng hồ sinh học được tôn trọng, cơ thể có điều kiện phục hồi tốt hơn, hormone hoạt động hài hòa hơn và nguy cơ rối loạn chuyển hóa giảm đáng kể.
Bên cạnh đó, người Nhật coi trọng các mối liên kết xã hội nhỏ nhưng bền. Những buổi trò chuyện với hàng xóm, sinh hoạt câu lạc bộ người cao tuổi hay đơn giản là thói quen chào hỏi mỗi ngày tạo nên cảm giác gắn kết. Sự kết nối này giúp giảm căng thẳng tinh thần – yếu tố được xem là “kẻ thù thầm lặng” của tuổi thọ.
Cuối cùng, tinh thần kỷ luật cũng đóng vai trò then chốt. Người Nhật không thay đổi lối sống theo phong trào ngắn hạn. Họ không ăn kiêng vài tháng rồi bỏ, không tập thể dục dồn dập rồi ngưng hẳn. Thay vào đó là những lựa chọn nhỏ, lặp lại mỗi ngày, đủ nhẹ để duy trì, nhưng đủ lâu để tạo khác biệt.
Kết bài
Câu chuyện sống thọ của người Nhật cho thấy một sự thật đơn giản: sức khỏe không đến từ những nỗ lực cực đoan hay các kế hoạch ngắn hạn. Nó được xây dựng từ vận động tự nhiên, ăn uống điều độ và một nhịp sống chậm rãi, kỷ luật.
Có lẽ, bài học lớn nhất không phải là tập nhiều hơn hay ăn kiêng khắt khe hơn, mà là sống chậm lại một chút, ăn ít hơn một chút và kiên trì duy trì những điều tốt trong thời gian đủ dài.